Prawo administracyjne

Co do zasady przyjmuje się wykładnię językową przed wykładnią funkcjonalną i systemową.

Luki w prawie:

1. Luka aksjologiczna - zdaniem osoby, która dokonuje oceny prawa, dany rodzaj stosunków, połączeń powinien być uregulowany normami prawa, a nie jest uregulowany.

2. Luka techniczna - taka sytuacja, kiedy w świetle przepisów prawa prawodawca był zobowiązany do tworzenia, wydania przepisów prawa, bądź aktu a tego nie uczynił, np. upoważnienie ustawowe o wydania rozporządzenia, a to rozporządzenie nie wychodzi.

Wykładania - typ rozumowania prawniczego jak również rezultat tego rozumowania; zespół czynności i ustalania co do znaczenia sensu normy prawnej.

Pojęcie demokratycznego państwa prawnego nie zostało zdefiniowane w żadnym przepisie prawa. Jak przyjęto w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego „klauzula demokratycznego państwa prawnego stanowi swego rodzaju zbiorcze wyrażenie szeregu reguł i zasad, które nie zostały ujęte w pisanym tekście konstytucji ale w sposób immamentarny wynikają z aksjologii oraz z istoty demokratycznego państwa prawnego.

Przepisy zawarte w aktach normatywnych, będących źródłami prawa tworzą system prawa Rzeczypospolitej Polskiej.

Założenia o racjonalności prawodawcy: należy ono do podstawowych założeń wykładni prawa.

Racjonalny prawodawca kieruje się zasadą lex retro non agit, ale jednocześnie wie, że oprócz spraw nowych, które się zaczną od wejścia w życie ustawy oraz spraw starych, które się zakończą przed terminem, zawsze będą sprawy, które znajdą się pomiędzy tymi biegunami sprawy w toku, czyli rozpoczęte w okresie obowiązywania dotychczasowego prawa i nie zakończone przed jego wygaśnięciem i wejściem w życie nowego prawa.

Wykładnia językowa. Z uwagi na to, że prawo jest formułowane za pomocą języka, wykładnia językowa musi być pierwszym sposobem ustalenia jego znaczenia. W zasadzie do jej prowadzenia może wystarczyć dobra znajomość języka polskiego oraz wiedza o języku prawnym, a więc o swoistych terminach i zwrotach, którymi najczęściej posługuje się prawo.

System prawa powinien być zupełny i nie zawierać luk. Oznacza to, że powinien regulować wszystkie kwestie, które uznaje się za istotne. Zupełność oznacza, że prawodawca przewidział unormowanie dla każdej sytuacji wymagającej rozstrzygnięcia na gruncie prawa. Zupełność systemu prawnego polega na tym, że na każdą okoliczność przewiduje on odpowiednią normę prawną.

W orzecznictwie sądowym oraz nauce wyodrębniono wiele sposobów dokonywania wykładni prawa.